گمانه زنی برای رییس سازمان محیط زیست دولت تدبیر و امید

نویسنده: غزل حضرتی

 


    سازمان عریض و طویل حفاظت محیط زیست، مدیران و روسای زیادی به خود دیده است، از روزهای آغاز به کار این سازمان در سال 1350، که به نام سازمان شکاربانی و نظارت بر صید به سازمان حفاظت محیط زیست نامیده شده بود تا حال حاضر که 42 سال از روز آغاز به کار این سازمان حفاظتی می گذرد، 9 رییس به خود دیده است، زنان و مردانی که در دوره هایی کوتاه و بلند سکان این سازمان را در دست گرفتند و هرکدام زمانی که به سازمان آمدند از بی مدیریتی مدیر قبلی نالیدند و سازمان را خرابه یی دیدند که به آنها تحویل داده شده است.
    در کمتراز یک ماه آینده قرار است دهمین رییس سازمان که یکی از معاونان رییس جمهور هم محسوب می شوند، معرفی شود. تا پیش از اعلام رسمی از سوی دولت تدبیر و امید، تنها گمانه زنی درباره کابینه است که به گوش می رسد، اما همین گمانه زنی هاست که در نهایت به واقعیت می پیوندد.
   


روسای احتمالی سازمان چه کسانی اند
    در میان اسامی ای که برای ریاست سازمان، از سوی ستاد روحانی مطرح اند، بیش از همه نام معصومه ابتکار به چشم می آید، رییس 8 ساله سازمان در دولت اصلاحات، کاندیدایی که هم ستاد روحانی شاید بیشتر به انتخاب او برای این سمت چشم دارند و هم فعالین محیط زیست می خواهند که او برای بار دوم رییس سازمان شود.
    معصومه ابتکار از جمله نخستین زنان وارد شده به دولت در سال 76 بود، تنها مدیر زنی که 8 سال ریاست سازمان را در دست داشت. او با مدرک دکترای ایمونولوژی از دانشگاه تربیت مدرس، سکانداری سازمان محیط زیست را به دست گرفت. مدیریت بر سازمان محیط زیست تنها سابقه اجرایی او نبود، حضور در شورای شهر تهران به مدت 7 سال در جایگاه نماینده شهر تهران از دیگر سوابق اجرایی اوست. ریاست کمیته محیط زیست شورا در ادامه مجموعه مدیریت های ابتکار در حوزه محیط زیست بود. ریاست ابتکار بر سازمان در دولت اصلاحات اگر چه از دوره هایی بود که فعالین محیط زیست اکنون به نیکی ازآن یاد می کنند و خواهان بازگشت به همان روزها هستند، اما در زمان خود مورد انتقادات بسیاری قرار گرفته بود. صادر شدن مجوزهای شکار در زمان این رییس محیط زیستی از مواردی است که مورد انتقاد منتقدین قرار گرفته بود و هست. اما انتخاب ابتکار به عنوان معاون رییس جمهور و رییس سازمان، از نگاه بسیاری از فعالین این حوزه جای تردید دارد. بحث های ابتکار در شورا مبنی بر آلودگی هوا و اثرات پارازیت بر سلامتی شهروندان تهرانی از موارد رد صلاحیت او در شورای چهارم بوده، مواردی از این دست و نگرش های اصلاح طلبانه پس از سال 88، برخی از کارشناسان این حوزه را درباره انتخاب این بانوی مدیر دچار تردید می کند. از سویی دیگر، برخی کارشناسان انتخاب مدیری زن برای این سازمان را انتخابی مناسب می دانند و مدیر زنی که بتواند در این حوزه فعالیت کنند را نمی شناسند جز معصومه ابتکار.
    محمدرضا تابش: رییس فراکسیون محیط زیست مجلس نهم، نماینده اردکان و اصلاح طلبی است که با مدرک دکترا در رشته مهندسی منابع طبیعی، از گزینه های احتمالی ورود به سازمان محیط زیست است. این نماینده مجلس که بیش از بقیه گزینه های احتمالی از لحاظ تحصیلات و تخصص به این سازمان نزدیک است، یکی از چند گزینه با احتمال بالای ورود به سازمان محیط زیست است.
    عده یی معتقدند در صورتی که دکتر ابتکار رییس سازمان نشود، محمدرضا تابش، رییس آینده سازمان خواهد شد و برخی دیگر می گویند کابینه دولت امید قرار نیست از میان مجلسی ها انتخاب شود. این نماینده 55 ساله، زمانی عضو هیات مدیره سازمان پارک های تهران بوده و به خاطر تخصص اش با کارشناسان بسیاری در ارتباط است، اما مانند گزینه پیشین، پست های اجرایی آنچنانی نداشته و نمایندگی مجلس بالاترین جایگاه شغلی او بوده است. داشتن نسبت خویشاوندی با رییس دولت اصلاحات، تردید را برای ورود او به این سازمان و معاونت رییس جمهور بیشتر می کند.
    اصغر محمدی فاضل: معاون محیط طبیعی برکنارشده سازمان محیط زیست در دولت دهم، از دیگر گزینه ها برای ورود به پردیسان است. برخی از کارشناسان این حوزه، برکناری فاضل را به دلیل ضعف در مدیریتش می دانند و برخی دیگر، موضعگیری صریح در مقابل ایده احمدی نژاد برای واگذاری جنگل ها و مقاومت در مقابل مافیای شکار غیرقانونی و زمین خواری را از دلایل برکناری اش توسط محمدی زاده می دانند.
    فاضل تنها گزینه از میان چند گزینه سازمان محیط زیست است که دارای دکترای محیط زیست است، عضویت در هیات علمی دانشگاه محیط زیست هم از دیگر سوابق علمی محیط زیستی او به شمار می آید. از نگاه کارشناسان، فاضل یک تنه در برابر متقاضیان شکار در طبیعت فرسوده و زخم خورده ایران ایستاده بود و این نگاه به این مدیر زیست محیطی، شانس ورود مجدد به سازمان این بار در مقام رییس سازمان را می دهد. اما عده دیگری معتقدند فاضل کاریزمای معاونت رییس جمهور را ندارد، او در مدیریتش به عنوان معاون محیط طبیعی نتوانسته بود تمام قد ظاهر شود، ریاست سازمان نیاز به مدیری قوی تر از فاضل دارد.
    سید محمد مجابی: گزینه یی که شاید در میان گزینه های برتر ریاست سازمان، شانس کمتری برای انتخاب شدن دارد. مدیریت محیط زیست با گرایش اقتصاد محیط زیست خوانده است و بالاترین سمت او معاون توسعه مدیریت و امور مجلس سازمان حفاظت محیط زیست است، سمتی که باعث می شود او هم در میان دیگر گزینه های ورودی به برج پردیسان بماند. مجابی در سال های 78 تا 84 در این سمت بود و ممکن است یکی از مواردی که باعث شده او در میان گزینه های جدی سازمان هر چند نزدیک به انتهای لیست، قرار گیرد همین سابقه باشد. در رزومه این مدیر محیط زیستی، دریافت لوح تقدیر از رییس سازمان درباره افتتاح موزه تنوع زیستی در سال 83 هم به چشم می خورد.
    فعالین محیط زیست اما در نظرسنجی که یکی از کارشناسان در وب سایتش برای ریاست سازمان محیط زیست به راه انداخته است، شرکت کردند. معصومه ابتکار، بالاترین رای را در میان این طیف از فعالین به دست آورده است. اصغر محمدی فاضل، سید محمد مجابی، محمدباقر قالیباف و محمدرضا تابش، 5 گزینه اول فعالین این حوزه اند برای به دست گرفتن ریاست سازمانی که در این 8 سال از نگاه آنان لطف چندانی به طبیعت و محیط زیست ایران نکرده است. قابل اشاره است که ابتکار با تفاوت زیاد با دیگر گزینه ها رتبه اول را دارد.
    
    مدیران محیط زیستی، در صف ریاست
    این 4 گزینه مطرح ریاست سازمان حفاظت محیط زیست اند، اما غیر از این 4 نفر، این کرسی ریاست، گزینه های دیگری هم دارد، گزینه هایی که شاید تمایل زیادشان به تکیه زدن بر این کرسی، بیشتر از احتمال انتخاب شان برای معاونت رییس جمهور باشد.
    یوسف حجت، رضا مکنون، علی محمد نوریان، مجید مخدوم، مجید عباس پور، انوشیروان نجفی و ذکریا یازرلو گزینه های دیگری اند که برای ورود به سازمان مطرح شده اند، اما یکی از نامزدها خودش تمایل ندارد ودیگری که تمایل دارد احتمال انتخابش پایین است.
    عده یی هنوز به احتمال به دست گرفتن سکان محیط زیست توسط شهردار تهران که یکی از 7 کاندیدای ریاست جمهوری هم بود، فکر می کنند. قالیباف که در برنامه های ریاست جمهوری خود برنامه محیط زیستی هم ارائه داده بود، ازنگاه برخی از محیط زیستی ها گزینه مطلوب ریاست سازمان است، اما عدم تمایل وی برای تصدی این پست، امید این دسته را مایوس کرده است.
    دکتر محمدباقر صدوق، مشاور کنونی رییس سازمان حفاظت محیط زیست و عضو کمیته پژوهشی مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص و معاون پیشین سازمان، مدیر خوشنامی که محیط زیستی ها از آمدن او استقبال می کنند، مدیری که کسالت جسمانی او را از فکر کردن به ریاست سازمان دور نگه داشته است. عده یی از فعالان معتقدند اگر صدوق هم در میان نامزدهای منتخب پردیسان بود، بدون شک در میان یکی از 3 گزینه اول انتخاب قرار داشت.
    
    مجلس، رییس پیشنهاد می دهد
    تنها فعالان محیط زیست و کارشناسان حوزه نیستند که به فکر پیشنهاد گزینه موردنظرشان به رییس جمهور یازدهم اند، نمایندگان مجلس هم می خواهند رییس سازمان یکی از مجلسی ها باشد، شاید با مشکلاتی که بین مدیران سازمان و اعضای فراکسیون محیط زیست مجلس درباره پیش بردن اهداف زیست محیطی در مجلس نهم پیش می آمد، دلیل محکمی باشد بر اینکه این بار اعضای فراکسیون می خواهند یکی از خودشان سکاندار شود تا عدم هماهنگی بین این دو حوزه مدیریتی بیش از این مشکل ساز نشود.
    قرار است فراکسیون محیط زیست مجلس طی نامه یی به رییس جمهور منتخب، اعضای پیشنهادی خود را معرفی کند، این اعضا کسانی نیستند جز محمدرضا تابش نماینده مردم اردکان و رییس این فراکسیون، انوشیروان محسنی بندپی نماینده مردم نوشهر و چالوس در مجلس هشتم و مهرداد لاهوتی نماینده لنگرود.
    محیط زیست از نگاه ناصر کرمی، کارشناس محیط زیست و روزنامه نگار، سازمانی است که باید مدیریتش به زنان سپرده شود. او معتقد است در بیشتر کشورهای دنیا، زنان سکاندار سازمان های محیط زیستی و وابسته به طبیعت اند، از میان کارشناسان و مدیران این حوزه قریب به اتفاق شان زن هستند تا مرد. اما این مساله در کشور ما جایی برای تامل ندارد. او احتمال ورود ابتکار به سازمان را بیشتر از بقیه گزینه ها می داند و به «اعتماد» می گوید: «رییس آینده سازمان با احتمال 80 درصد، معصومه ابتکار است.»
    آنچه بیش از گذشته واضح است، این است که سازمان در حال حاضر به مدیریتی قوی نیاز دارد، آنقدر قوی که بتواند حمایت های محیط زیستی رییس جمهور را بیش از پیش از آن خود کند تا دیگر نه تنها شاهد رخدادهای ضد محیط زیستی نباشیم، که مصوباتی در جهت حمایت از آنچه از محیط زیست کشور باقی مانده است، تصویب شود. سازمان تا به حال مدیری که تحصیلات و تخصصی مستقیم با این حوزه داشته باشد به خود ندیده است، ظاهرا فعلاآنچه مهم است توان مدیریتی افراد است و جلب هر چه بیشتر حمایت های نخستین قدرت اجرایی کشور.
    
    


 روزنامه اعتماد، شماره 2739 به تاریخ 7/5/92، صفحه 7 (جامعه)